Αξιότιμοι γονείς και αγαπητά μας παιδιά, πολλοί μαθητές μάς ρωτούν ποιος είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος μελέτης και πώς μπορούν να οργανώσουν καλύτερα το καθημερινό τους διάβασμα.
Η αλήθεια είναι ότι κάθε μάθημα έχει τις δικές του απαιτήσεις. Διαφορετικά μελετάμε τα Μαθηματικά και τη Φυσική, διαφορετικά τη Χημεία και τη Βιολογία και διαφορετικά τα μαθήματα Οικονομίας, Πληροφορικής και Έκθεσης.
Για το λόγο αυτό, οι καθηγητές πρέπει να καθοδηγούν τους μαθητές όχι μόνο στο τι πρέπει να διαβάσουν, αλλά και στο πώς πρέπει να μελετούν το κάθε μάθημα.
Υπάρχουν, όμως, ορισμένες βασικές αρχές που μπορούν να κάνουν τη μελέτη κάθε μαθητή πιο οργανωμένη και αποτελεσματική.
Τι πρέπει να αποφεύγω όταν διαβάζω:
Η σωστή μελέτη ξεκινά από το κατάλληλο περιβάλλον.
Όταν διαβάζω:
● δεν μελετώ στον καναπέ, στο κρεβάτι, στην κουζίνα ή μπροστά στην τηλεόραση, ● δεν έχω μουσική, τηλεόραση ή άλλους περισπασμούς, ● το κινητό μου δε βρίσκεται πάνω στο γραφείο, ● αποφεύγω social media, μηνύματα και διαδικτυακά παιχνίδια.
Ιδανικά, κατά τη διάρκεια της μελέτης το κινητό πρέπει να βρίσκεται εκτός του δωματίου και στο αθόρυβο.
Είναι επίσης σημαντικό ο μαθητής να μην ασχολείται με το κινητό του πριν από τον ύπνο, ώστε να ολοκληρώνει την ημέρα του πιο ήρεμα και να ξεκουράζεται σωστά.
Πώς πρέπει να οργανώνω το διάβασμά μου:
1. Διαβάζω πάντα σε γραφείο
Το γραφείο πρέπει να είναι ο χώρος στον οποίο ο εγκέφαλος του μαθητή έχει μάθει ότι «τώρα μελετάμε».
Κατά τη διάρκεια της μελέτης ενός μαθήματος είναι καλό πάνω στο γραφείο να υπάρχουν μόνο τα βιβλία, τα τετράδια και το υλικό που αφορά το συγκεκριμένο μάθημα.
2. Μελετώ το μάθημα όσο γίνεται πιο κοντά στην παράδοσή του
Εάν σήμερα έχω παρακολουθήσει Φυσική, είναι προτιμότερο να ασχοληθώ με τη Φυσική σήμερα ή την επόμενη ημέρα και όχι πολλές ημέρες αργότερα.
Όσο πιο κοντά χρονικά βρίσκεται η μελέτη στην παράδοση, τόσο ευκολότερα εδραιώνεται η γνώση.
3. Ελέγχω πρώτα τα λάθη μου
Πριν ξεκινήσω καινούργια ύλη, εξετάζω τις προηγούμενες εργασίες και τις ασκήσεις μου.
Τα λάθη είναι εξαιρετικά χρήσιμα όταν τα εντοπίζουμε και καταλαβαίνουμε γιατί έγιναν.
Έτσι αποφεύγουμε να δημιουργούνται κενά τα οποία αργότερα γίνονται μεγαλύτερα.
4. Κατανοώ πρώτα τη θεωρία
Η θεωρία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κάτι που απλώς πρέπει να απομνημονεύσουμε.
Προσπαθώ να καταλάβω:
Τι λέει; Γιατί ισχύει; Πού εφαρμόζεται; Πώς συνδέεται με όσα έχω ήδη μάθει; Αφού κατανοήσω τη θεωρία, προχωρώ στις εφαρμογές και στις ασκήσεις.
5. Προσπαθώ πρώτα μόνος μου
Ένα από τα συχνότερα λάθη των μαθητών, είναι να ανατρέχουν αμέσως στις ασκήσεις που έχουν να λύσουν, πριν ασχοληθούν με τη θεωρία, τις υποδειγματικά λυμένες κ.λ.π.
Η σωστή σειρά είναι:
Αναζήτηση και μελέτη λαθών από το προηγούμενο μάθημα→ νέα θεωριά → ασκήσεις που λύσαμε στην τάξη → υποδειγματικά λυμένες ασκήσεις του φροντιστηριακού και του σχολικού βιβλίου → ασκήσεις προς επίλυση.
Δηλαδή,
διορθώνω → σκέφτομαι → καταλαβαίνω →προσπαθώ → ελέγχω → λύνω μόνος μου.
Επίσης αν δω πρώτα, έτοιμη τη λύση μιας άσκησης, είναι πολύ εύκολο να έχω την εντύπωση ότι την κατάλαβα. Αυτό όμως δε σημαίνει απαραίτητα ότι μπορώ να την επιλύσω μόνος μου.
Η πραγματική γνώση φαίνεται όταν μπορώ να αντιμετωπίσω ένα πρόβλημα χωρίς να έχω μπροστά μου τη λύση.
6. Τι κάνω όταν δεν καταλαβαίνω κάτι
Όταν κάποια θεωρία ή άσκηση παρουσιάζει δυσκολία, επιμένω για ένα εύλογο χρονικό διάστημα και προσπαθώ να εντοπίσω πού ακριβώς βρίσκεται η απορία μου.
Δεν αρκεί να πούμε «δεν το κατάλαβα».
Πολύ πιο χρήσιμο είναι να μπορούμε να πούμε:
«Μέχρι εδώ καταλαβαίνω τη λύση. Από αυτό το σημείο και μετά δεν καταλαβαίνω γιατί γίνεται αυτό το βήμα.» Γι’ αυτό προτείνουμε στους μαθητές να έχουν πάντα δίπλα τους ένα τετράδιο αποριών και λαθών, όπου θα καταγράφουν ό,τι τους προβληματίσει.
7. Η σημασία της επανάληψης
Ένα σημαντικό μέρος της μελέτης πρέπει να αφιερώνεται και στην επανάληψη.
Δεν αρκεί να μάθουμε κάτι μία φορά. Πρέπει να επιστρέφουμε σε παλαιότερα κεφάλαια, τύπους, μεθοδολογίες και ασκήσεις, ώστε η γνώση να παραμένει ενεργή.
Ιδιαίτερα στην προετοιμασία για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, η σωστή επανάληψη είναι εξίσου σημαντική με την κάλυψη της νέας ύλης.
Ο σημαντικότερος παράγοντας είναι ο χρόνος μελέτης και η συνέπεια Δεν υπάρχει αποτελεσματικό διάβασμα χωρίς επαρκή χρόνο μελέτης και ενασχόλησης.
Με μισή ή μία ώρα αποσπασματικής μελέτης και μεγάλα κενά ανάμεσα στις ημέρες διαβάσματος δεν μπορούμε να περιμένουμε επιθυμητά αποτελέσματα.
8. Η επιτυχία απαιτεί:
Χρόνο, συνέπεια, πρόγραμμα και συστηματική προσπάθεια.
Δεν είναι τόσο σημαντικό να διαβάσει ένας μαθητής υπερβολικά πολλές ώρες μία ημέρα και σχεδόν καθόλου τις επόμενες.
Πολύ αποτελεσματικότερη είναι η σταθερή καθημερινή μελέτη.
9, Πρόγραμμα μελέτης και σωστή διαχείριση του χρόνου
Προτείνουμε στους μαθητές να δημιουργούν ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα στο οποίο να γνωρίζουν εκ των προτέρων:
● ποια μαθήματα θα μελετήσουν,
● ποιες εργασίες πρέπει να ολοκληρώσουν, ● πότε θα κάνουν επανάληψη, ● πότε θα ξεκουραστούν.
Ένα σωστό πρόγραμμα δεν πρέπει να είναι εξαντλητικό. Πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο.
Στο φροντιστήριο Εκπαίδευση - Ιατρικών, Θετικών και Οικονομικών Επιστημών, βοηθάμε τους μαθητές μας, όπου χρειάζεται, να οργανώσουν το προσωπικό τους πρόγραμμα μελέτης και να διαχειριστούν αποτελεσματικότερα τον χρόνο τους.
Η σωστή μελέτη είναι μέρος της προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές. H προετοιμασία ενός μαθητή δεν περιορίζεται μόνο στην παράδοση της ύλης.
Στόχος μας είναι να μάθει σταδιακά να εργάζεται σωστά, να εντοπίζει τα λάθη του, να οργανώνει τον χρόνο του και να αποκτά αυτονομία στη μελέτη του.
Η εμπειρία μας, με απόλυτη εξειδίκευση στην προετοιμασία μαθητών για το 2ο, 3ο και 4ο Επιστημονικό Πεδίο, μας έχει δείξει ότι η υψηλή επίδοση δεν βασίζεται μόνο στις γνώσεις. Βασίζεται σε μεγάλο βαθμό και στον τρόπο με τον οποίο ο μαθητής μαθαίνει να μελετά.
Κάθε παιδί έχει διαφορετικές δυνατότητες, διαφορετικό ρυθμό και διαφορετικές ανάγκες. Γι’ αυτό και η καθοδήγηση πρέπει να είναι εξατομικευμένη.
Δε μας αρκει ο μαθητής να λύσει σωστά μία άσκηση σήμερα.
Θέλουμε να κατανοήσει τη σκέψη που οδηγεί στη λύση, να μάθει να οργανώνει τη μελέτη του, να συνηθίσει να ''κάθεται'' στην καρέκλα και να μπορεί να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες που συναντά.
Με εκτίμηση,
Νίκος Πουσπουρίκας
Διευθυντής του φροντιστηρίου Εκπαίδευση – Ιατρικών, Θετικών και Οικονομικών Επιστημών στο Μαρούσι
